چۆن لە بەراوردکردن خۆمان لە گەڵ ئەوانی تر رزگارمان ببێت و سەرنجمان لە سەر رێبازی خومان بێت؟
بۆچی بەردەوام خۆمان بەراورد دەکەین بە کەسانی تر؟
یەکێک لە پرسیارە بنەڕەتییەکانی ژیانی زۆر کەس ئەوەیە کە بۆچی مەیلی ئەوەمان هەیە خۆمان بە کەسانی دیکە بەراورد بکەین؟ ئەم دیاردەیە ڕەگ و ڕیشەی لە سروشتی کۆمەڵایەتی ئێمەدا هەیە. مرۆڤ بە سروشتی خۆی بوونەوەرێکی بەکۆمەڵخوازە و لەڕێگەی پەیوەندیی بە گروپ و کۆمەڵگاوە بەشێک لە ناسنامە و بەهای خۆی تێدەگات. بۆیە بەراوردکردنی خۆمان بە کەسانی تر دەتوانێ جۆرێک بێت لە رێنیشاندەری دەروونی بۆ هەڵسەنگاندنی پێگەی خۆمان لە ناو کۆمەڵگادا.
بەڵام پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە ئەم پرۆسەیە زۆرجار لە بڕیاردان سەرچاوە ناگرێت، بەڵکو لە پێویستی باشتر تێگەیشتن لە خۆمان و دۆزینەوەی ڕێگایەک بۆ پێشکەوتنەوە سەرچاوە دەگرێت. هەندێک جار ئەم بەراوردکردنانە پاڵنەر و ئیلهامبەخشن بۆمان.
بەڵام کێشەکە لەو کاتەوە دەست پێدەکات کە بەراوردکردنی خۆمان لەگەڵ ئەوانی تردا دەبێتە خوویەکی نائاگا و تێکدەر لەبری ئەوەی ببێتە ئامرازێک بۆ گەشەکردن. لە جیهانی ئەمڕۆدا، بە تایبەت لەگەڵ نمایشکردنی بەردەوامی باشترین ساتەکانی ژیانی ئەوانی دیکە لە ڕێگەی ئۆنلاینەوە، ئەم بەراوردکردنانە دەتوانن هەستەکانی ناتەواوی و دڵەڕاوکێ و دوورکەوتنەوە لە تۆی ڕاستەقینە بەهێز بکەن.
کەواتە چۆن دەتوانیت ئەم خولە بەڕێوەببەیت؟ کلیلەکە هۆشیارییە. کاتێک تێبینی خۆت دەکەیت کە بەراورد دەکەیت، بۆ ساتێک بوەستە و لە خۆت بپرسە: “ئایا ئەم بەراوردکردنە یارمەتیم دەدات، یان تەنها وزەم کەم دەکات؟”
لەبیرت بێت کە هەر مرۆڤێک ڕێگایەکی تایبەتی هەیە. گەشەکردن و سەرکەوتن بۆ هەموو کەسێک هێڵێکی ڕاست نییە. هەندێک جار باشترین پێوەر بۆ هەڵسەنگاندن ئەوانی تر نییە، بەڵکو دوێنێی خۆتە. ئەگەر ئەمڕۆ هەنگاوێکی بچووکت بەرەو ئامانجەکانت ناوە، ئەوە بۆ خۆی دەستکەوتێکی بەنرخە.
ئایا بەراوردکردنی خۆت بە کەسانی تر هەمیشە خراپە؟
وەڵامی ڕاستگۆیانە بۆ ئەو پرسیارە، “ئایا بەراوردکردنی خۆت بە کەسانی دیکە هەمیشە خراپە؟” نەرێنییە. شمشێرێکی دوو لێوارە؛ دەتوانێت هەم ئازاربەخش بێت و هەم یارمەتیدەر بێت. کلیلی تێگەیشتن لێی ئەوەیە کە تێبگەین کە دوو جۆری جیاوازی بەراوردکردن هەیە: بەراوردکاریی “بنیاتنەر” و بەراوردکاری “وێرانکەر”.
کاتێک بەراوردکردنی خۆت بە کەسانی تر پاڵنەر و ئیلهامبەخشە و ڕێگایەکی نوێت بۆ گەشەکردنی کەسی نیشان دەدات، تۆ بەراوردێکی بنیاتنەر دەکەیت.
ئەم جۆرە بەراوردکردنە وەک ئەوە وایە سەیری نەخشەی ڕێگایەک بکەیت. سەرکەوتنی کەسێکی تر دەبینیت و لە خۆت دەپرسیت، “ئەو چ کارامەیییەکی هەیە کە بتوانم لێی فێر بم؟” یان “چ بەشێک لە گەشتەکەی ئیلهامبەخشە بۆ من؟” لێرەدا بەراوردکردن سەرچاوەی فێربوونە و هێزێکی بزوێنەرە.
بەڵام کاتێک هەمان ئەو بەراوردکردنە دەبێتە هۆی هەستکردن بە ناتەواوی و ئیرەیی درێژخایەن و بێ هیوایی و خۆبەگەورەزانین، ئەوە دەبێتە دوژمنێکی ناوخۆیی. ئەمەش کاتێک ڕوودەدات کە ئەنجامی کۆتایی ئەوانی دیکە بەراورد بکەین بە پشت کورسییە ناڕێکەکانی ژیانی خۆمان. لەم حاڵەتەدا وزەی دەروونیمان لەبری بنیاتنانەوە بە پەشیمانی سەرف دەکرێت.
خاڵی هاوسەنگی لە کوێیە؟
چارەسەر ئەوەیە کە نیە کە، بەراوردکردن بە تەواوی نەهێڵیت، بەڵکو ئەوەیە کە سەرنجت بگۆڕیت. پرۆسەیەکی زیرەکانەیە:
1- بەراوردکردنەکەت لە هەڵسەنگاندنی خۆت بگۆڕە بۆ تامەزرۆیی و ئارەزووی زانین
لەبری ئەوەی بڵێیت: “ئەو لە من باشترە” بپرسە: “چی سەرنجڕاکێشە لەبارەی شێوازەکەیەوە؟”
2- ئامانج ڕکابەریکردن نییە؛ بەڵکو ئیلهام وەرگرتنە.
سەرکەوتنی ئەوانی تر وەک “سەلماندنی چەمک” بەکاربهێنە. ئەگەر ئەوان بتوانن بیکەن، تۆش دەتوانیت، بە شێوازی تایبەتی خۆت.
تەرکیز بخە سەر خۆت.
تاکە بەراوردێک کە هەمیشە بنیاتنەرە، بەراوردکردنی “تۆی ئەمڕۆ”یە بە “تۆی دوێنێ”. ئاهەنگ بگێڕە بۆ پێشکەوتنە بچووکەکانی خۆت.
ڕزگاربوون لە بەراوردکاری وێرانکەر واتە وەرگرتنەوەی سەرنج و وزەی خۆت لە قۆناغی ژیانی کەسانی دیکە و وەبەرهێنانی لەچوارچێوەی ژیانی خۆتدا.
کاتێک کە تۆ لە پێشینەتدا سەرنجت لەسەر خۆت دادەنێیت، بەراوردکردن لەگەڵ ئەوانی تر دەبێتە ئامرازێکی ناوبەناو و بەسوود کە دەتوانیت کۆنتڕۆڵی بکەیت، نەک خوویەکی بێزارکەر. تۆ چیتر قوربانی بەراوردکاری نیت، بەڵکو چاودێرێکی ئاگاداریت.
مەترسیدارترین شێوەی بەراوردکردن لە جیهانی ئەمڕۆدا
بەراوردکردنی ژیانی ڕاستەقینەمان بە وەشانی فلتەرکراوەکانی ئەوانی دیکە لە سۆشیال میدیا، ڕەنگە ئەمە ژەهراویترین و دڕندەترین شێوەی بەراوردکردن بێت لەگەڵ ئەوانی تر. بەڵام بۆچی خۆمان بەراورد دەکەین بە کەسانی تر، بە تایبەت بە وەشانییەک کە دەزانین ڕاستەقینە نییە؟ وەڵامەکە قووڵترە لە “عادەت، خو”.
ئێمە ئەمە دەکەین چونکە مێشکمان بە هەموو زیرەکییەکەیەوە، بە ئاسانی بە لافاوی وێنەی درەوشاوە و ساتەوەختە بەڕواڵەت فریو دەخوات. جیاوازی نێوان “ڕاستی” و "نوێنەرایەتی فلتەرکراوی” (ڕاستی) کاڵ دەبێتەوە.
ئێمە هەموو چیرۆکەکە نابینین: شکستەکان، ڕۆژە ئاساییەکان، نیگەرانییەکان و پشت پەردە کە هەموو مرۆڤێک هەیەتی. بەڵکو ئێمە هەڵبژاردنی باشترین ساتەکانی کەسانی دیکە بەراورد دەکەین بە تەواوی ژیانی ڕۆژانەی خۆمان. ئەوە کێبڕکێیەکی نادادپەروەرانەیە کە پێشتر دۆڕاوین و زۆرجار ئەنجامەکەی هەستکردن بە ناتەواوی و دڵەڕاوکێ و تەنیاییە.
کەواتە چۆن بتوانین بەراورد نەکەین؟
چارەسەرەکە ئەوە نییە کە سۆشیال میدیا بە تەواوی نەهێڵیت (هەرچەندە کەمکردنەوەی دەتوانێت سەرسوڕهێنەری دروست بکات). لێرەدا چەند هەنگاوێکی سادە دەخەینەڕوو کە یارمەتیت دەدەن بۆ دەستپێکردن:
بە بیری خۆت بخەرەوە، “ئەمە هەموو چیرۆکەکە نییە.” هەر کاتێک وێنەیەک تۆی بۆ بەراوردکردن ڕاکێشا، بە ئاگادارییەوە ساتێ پشت پەردەکە لە مێشکتدا بیهێنە بەرچاو: وێنەیەک کە ڕەنگە بڵاوکرابێتەوە، چەندین جار گیراوە، ڕووناککراوەتەوە و دەستکاری کراوە، ساتێکی زوو تێپەڕ لە ڕۆژێکی ئاساییەوە.
سەرنجت لە “ئەوان”ەوە بگۆڕە بۆ خۆت.
لەبری ئەوەی بپرسم، “بۆچی ژیانی من وەک ژیانی ئەوان نییە؟” بپرسە، “سەیرکردنی ئەم ناوەڕۆکە لە ئێستادا چۆن هەستەک دەدات بە من؟ ئایا وزەم پێدەبەخشێت یان وزەم لێدەبڕێت؟” ئەگەر هەستت بە باشی نەکرد، بەبێ ئەوەی هەست بە تاوانباری بکەیت، لێی تێپەڕە.
3- ژیانت و دەستکەوتەکانت بە کەم مەزانە
زۆرجار حەزمان لەو کارانەیە کە ئەوانی تر دەیکەن، بەڵام چاوپۆشی لە پێشکەوتنە بچووکەکان و ساتەوەختە سادەکان و جوانییەکانی ژیانی ڕۆژانەی خۆمان دەکەین. قەدرزانینی ئەوەی کە هەمانە دژە ژەهرێکی بەهێزە بۆ ژەهری بەراوردکردن.
نیشانەکانی ئەوەی کە تۆ کەوتویتە تەڵەی بەراوردکردندا
هەندێک جار، بەراوردکردنی خۆت بە کەسانی تر ئەوەندە چەسپاوە لە ڕۆتینی ڕۆژانەتدا کە تەنانەت درک بەوە ناکەیت کە تێیدایت. بە هێمنی و بە هێمنی ڕوودەدات. بەڵام جەستە و دەروونت نیشانەی ڕوونت پێدەبەخشێن. ئەگەر چەند نیشانەیەک لەم نیشانانەت ناسیەوە، کاتی ئەوە هاتووە هەناسەیەکی قووڵ هەڵمژیت و سەرنجت بگۆڕیت.
1- سەرکەوتنی کەسانی تر هەست بە بێزاریت دەکات نەک ئیلهامبەخش بن بۆت.
کاتێک هەواڵی پێشکەوتن یان بەختەوەری هاوڕێیەک بۆ یەکەمجار دەبێتە هۆی شەپۆلێکی قورسی روحی لە “بۆچی من نا؟” لەبری خۆشی ڕاستەقینە، ئەمە نیشانەیەکی سەرەکییە. لەم حاڵەتەدا بەراوردکردنی خۆت بە کەسانی دیکە لە تێبینییەکی سادەوە دەگوڕێت بۆ سەرچاوەی ئازار.
تۆ بەردەوام بەهای خۆت بە پێوەرە دەرەکییەکان “دەپێویت”.
ئایا بەهای خۆت بەستراوەتەوە بە هەبوونی ئۆتۆمبێلێکی دیاریکراو، نازناوی کارێکی دیاریکراو، یان ژمارەی لایک؟ ئەگەر هەستی ڕەزامەندی ناوەوەت ڕاستەوخۆ بەستراوەتەوە بە “چەند لە پێشەوە یان لە دواوەیت”، ئەوا کلیلەکانی خۆبەگەورە زانینت ڕادەستی هۆکارە دەرەکییەکان دەکەیت.
3- قسەی ناوەوەت پڕە لە “پێویستە” و “خۆزگە”.
“دەبێت منیش وەک ئەو سەرکەوتوو بم”، “خۆزگە ژیانم وەک ژیانی ئەو با.” ئەم قسە ناوەکییە سووتەمەنی سووڕی بەراوردکردنە و ڕێگریت لێدەکات لە ژیان لە ساتەوەختی ئێستادا.
4- دەترسیت لە پێشکەوتن یان دوایدەخەیت
هەندێک جار ترس لە هەڵسەنگاندنی کەسانی تر (“چی ئەگەر؟”) یان ئەو باوەڕە وێرانکەرەی کە “هەرگیز وەک ئەو باش نابم” ئیفلیجت دەکات لە دەستپێکردن. لێرەدا بەراوردکردن لەگەڵ ئەوانی تر بووەتە بەربەست لەبەردەم گەشەکردنت.
5- بە هەستکردن بە بەتاڵی یان دڵەڕاوکێ لە سۆشیال میدیا دێیتە دەرەوە.
ئەگەر دوای گەڕان بە لاپەڕەکانی کەسانی تر هەستت بە خراپتر لە پێشووتر کرد، ئەمە نیشانەیەکی ڕوونە کە ئەو ناوەڕۆکە کە دەیبینیت خۆراک دەدات بە تەڵەی بەراوردکردن.
بەراوردکردنی بەردەوام چی لە مێشکمان دەکات؟
توێژینەوە زانستییەکان دەریدەخەن کە خووی بەراوردکردنی خۆمان بە کەسانی دیکە دەتوانێت کاریگەری قووڵ و بەردەوامی لەسەر تەندروستی دەروونی و کارکردنی هۆشی مرۆڤ هەبێت. ئەم پرۆسەیە کە لە ناوکەلتووری ڕکابەریی ئەمڕۆدا و بە تایبەتی لە بوارەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا چڕتر بووەتەوە، وردە وردە دەتوانێت ببێتە یەکێک لە وێرانکەرترین شێوازەکانی بیرکردنەوە.
دەتوانن پێداچوونەوە بە بابەتی “چۆن هەستەکانی شکست بگۆڕین بۆ پاڵنەر؟ پاشماوە و هەستە نەرێنییەکانت دەربهێنە” بکەن.
لاوازکردنی ڕێزو بایەخی خۆت و دروستکردنی هەستکردن بە ناتەواوی.
بەراوردکردنی بەردەوامی خۆمان بە کەسانی تر دەتوانێت ڕێز و بایەخی خۆمان لاواز بکات و هەستی ئەوەمان تێدا دروست بکات کە بە قەدەر نیین یان کەممان هەیە. ئەم جۆرە بیرکردنەوەیە وا دەکات تاک بەردەوام خۆی بە کەسێکی «ناتەواو» ببینێت و سەرنجی لەسەر کەم و کورتییەکانی خۆی بێت، نەک لەسەر تواناکان و دەستکەوتەکانی خۆی.
کەمبوونەوەی ڕازیبوون لە ژیان و تێکچوونی توانای چێژوەرگرتن
کاتێک مرۆڤ بەردەوام ژیانی خۆی بە ژیانی کەسانی تر بەراورد دەکات، ڕەنگە ئەو شتانەی هەیەتی بۆی بێ بایەخ بن و هەستی ناڕەزایی لە ژیانی خۆی زیاد بکات. ئەمەش دەتوانێت ببێتە هۆی ئەوەی تاک نەیتوانێت بە تەواوی چێژ لە ساتە جوانەکان، دەستکەوتەکان و نیعمەتەکانی ژیانی خۆی وەربگرێت، چونکە هەمیشە چاوی لەوەیە کە کەسانی تر چییان هەیە و خۆی چیی نییە.
3- بەتاڵکردنی وزەی دەروونی وکەمبوونەوەی بەرهەمهێنان.
بەراوردکردنی بەردەوامی خۆمان بە کەسانی تر وزە و سەرنجی دەروونی زۆرمان بەفیڕۆ دەدات. کاتێک زەینی مرۆڤ بەردەوام خەریکی بیرکردنەوە لە دەستکەوت و ژیانی ئەوانی تر بێت، توانای کەمتر دەبێت بۆ سەرنجدان بە ئامانجەکانی خۆی و ئەنجامدانی کارەکانی بە شێوەیەکی کاریگەر. ئەم دۆخەش دەتوانێت ببێتە هۆی کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی، ماندووبوونی دەروونی و هەستکردن بە بێهێزی و ناڕەحەتی.
چۆن لە بازنەی بەراوردکردن دەربچین؟
دەرچوون لە بازنەی بەراوردکردن پێویستی بە هۆشیاری و پراکتیزەکردن و پەرەپێدانی خووی نوێی و بیرکردنەوە هەیە. لێرەدا گرنگترین ستراتیژییە پراکتیکییەکان بۆ ڕزگاربوون لەم نەخشەیە دەخەینەڕوو:
هۆشیاری سات و ناسینەوەی هۆکارەکان
• هەنگاوی یەکەم ئەوەیە کە ئەو ساتانە دەستنیشان بکەیت کە خەریکی بەراوردکردنی خۆتی بە کەسانی ترەوە.
• لەخۆت بپرسە: “ئەم بەراوردکردنە چ هەستێکم پێدەدات؟ ئایا یارمەتیدەرە یان ڕێگری لە گەشەکردنم دەکات؟”
• هۆکارە سەرەکییەکان دەستنیشان بکە (بۆ نموونە بەکارهێنانی هەندێک تۆڕی کۆمەڵایەتی، لە هەندێک بارودۆخی کۆمەڵایەتیدا).
سەرنجت بەرەو ناوەوە بگۆڕە
• لەبری ئەوەی سەرنجت لەسەر کەسانی تر بێت، ئەوە بکە بە خوویەکی ڕۆژانە کە سەرنجت لەسەر خۆت بێت.
• ڕۆژانە چەند خولەکێک تەرخان بکە بۆ پێداچوونەوە بە پێشکەوتنی کەسی خۆت، هەرچەندە بچووک بێت.
• پرسیاری بنیاتنەر لە خۆت بکە وەک “ئەمڕۆ چی فێربووم؟” یان “چۆن هەنگاوێک بنێم تا لە ئامانجە کەسییەکانم نزیک ببمەوە؟”
پێوەرەکانی سەرکەوتنەکانت پێناسە بکەرەوە
• پێناسەی سەرکەوتن بکە لەسەر بنەمای پێوەرە ناوخۆیی و کەسییەکانی خۆت نەک دەستکەوتی کەسانی دیکە.
• لیستێک لە بەها ڕاستەقینەکانت دروست بکە (بۆ نموونە، ڕاستگۆیی، گەشەکردنی کەسی، پەیوەندییە مانادارەکان) و پێشکەوتنەکانت لە بەرامبەردا بپێوە.
• لەبیرت بێت هەموو کەسێک ڕێگایەکی تایبەتی خۆی هەیە و خێرایی گەشەکردن وەک یەک نییە.
بەڕێوەبردنی سۆشیال میدیا بە زیرەکانە
• ئەو ئەکاونتانە سنووردار بکە یان بسڕەوە کە هاندەری بەراوردکردنن.
• کاتەکانت لە سۆشیال میدیا کەم بکەرەوە و لەبری بەکارهێنانی پاسیڤ، فۆڵۆوی ناوەڕۆکی ئیلهامبەخش و پەروەردەییەکان بکە.
• لەبیرت بێت ئەوەی لە ڕێگەی ئۆنلاینەوە دەیبینیت نوێنەرایەتییەکی هەڵبژێردراو و فلتەرکراوی واقیعە.
ڕۆژانە سوپاسگوزاری مەشق بکە
• ڕۆژانە سێ نیعمەت، توانا، یان دەستکەوتە کەسییەکانت بنووسە.
• ئەم ڕاهێنانە وردە وردە بیرکردنەوەت لە دۆخی کەمییەوە دەگۆڕێت بۆ حاڵەتی زۆری.
• سوپاسگوزاری دژە ژەهرێکی بەهێزە بۆ هەستکردن بە “کەمی” کە بەهۆی بەراوردکردنەوە دروست دەبێت.
پەرەپێدانی خۆئاگاداری و قبوڵکردن
• بە واقیعی خاڵە بەهێز و لاوازەکانت قبوڵ بکە.
• سەرنجت لەسەر گەشەکردن و باشتربوونی بەردەوام بێت نەک سەرنجت لەسەر کەموکوڕییەکانت بێت.
• لەبیرت بێت کەس کامڵ نییە و هەموو کەسێک ئاستەنگی شاراوەی خۆی هەیە.
ئاهەنگ بگێڕن بۆ پێشکەوتنی بچووک
• پێشکەوتنەکانت تەنها بە “خۆتی دوێنێ” بەراورد بکە.
• تەنانەت بچووکترین دەستکەوتە کەسییەکانیش بناسن و بەهایان پێبدەن.
• ئەم ڕێبازە پاڵنەرە ناوەکییەکانتان بەهێز دەکات و پشتبەستنتان بە ڕەزامەندی دەرەکی کەم دەکاتەوە.
راهێنانی میهرەبان بوون لە گەڵ خۆت
• وەک باشترین هاوڕێت لەگەڵ خۆت قسە بکە.
• کاتێک خۆت دەبینیتەوە کە خۆت بەراورد دەکەیت بە کەسانی تر، بە نەرمی سەرنجت بخەرە سەر ڕێگای خۆت.
• ئەم وتەیە دووبارە بکەرەوە: (رێبازی من تایبەتە، بەهای منیش وابەستەی بەراوردکردن نییە لەگەڵ ئەوانی تر).
دانانی سنووری تەندروست
• سنووری دەروونی ڕوون لە دۆخە کۆمەڵایەتییەکاندا دابنێ کە بەراوردکاریی لێدەکەوێتەوە.
• فێربە بەبێ ئەوەی حوکم لەسەر خۆت و کەسانی تر بدەیت چاودێری سەرکەوتنەکانی کەسانی تر بکەیت.
• سەرکەوتنی کەسانی تر وەک مەترسی مەبینە، بەڵکو وەک بەڵگەی ئەوە ببینە کە سەرکەوتن ئەگەری هەیە و دەکرێت بەدەست بێت.
10- داوای یارمەتی بکە ئەگەر پێویست بوو
• ئەگەر سووڕی بەراوردکردن لەگەڵ کەسانی تر کاریگەری نەرێنی لەسەر کوالیتی ژیانت هەیە، داوای یارمەتی لە پسپۆڕێکی تەندروستی دەروونی بکە.
• هەندێک جار ڕەگ و ڕیشەی ئەم نەخشە قووڵتر دەبێتەوە و پێویستی بە لێکۆڵینەوەی پیشەیی هەیە.
چۆن تەرکیزمان لە کەسانی ترەوە بگۆڕین بۆ سەر خۆمان؟
مێشکمان بە شێوەیەکی سروشتی مەیلی بەراوردکردنی هەیە. بەڵام هەواڵە خۆشەکە ئەوەیە کە دەتوانین ڕاهێنانی پێبکەین، وەک ماسولکەیەک کە بە مەشقکردن بەهێزتر دەبێت. کلیلی ئەم گۆڕانکارییە بڕیارێکی هۆشیارانە و ڕۆژانەیە.
هەنگاوی یەکەم: ئاگاداربە لەو کاریگەرییەی کە بەراوردکردن لەسەر دەروون هەیەتی
هەر جارێک خۆت دەبینیتەوە کە خۆت بەراورد دەکەیت بە کەسانی تر، بوەستە. سەرنج بدە بەراوردکردنەکە چۆن هەست دەکەیت لە جەستەتدا: ئایا گەدەت توند دەکات؟ ئایا شانەکانت ژان دەکات؟ ئایا مێشکت شل و شلۆق دەبێت؟ ئەم کاردانەوە جەستەییانە ئاماژەیەکی ڕوونن کە پێت دەڵێن “ئەم بیرکردنەوەیە وزەم پێنادات، بەڵکو وزەم لێدەڕێژێت.” تەنها بە ناسینەوەی ئەم ساتانە دەتوانیت کۆنترۆڵی بەراوردکردنەکە بکەیت.
هەنگاوی دووەم: گۆڕینی پرسیاری سەرەکی
کاتێک مێشکت دەپرسێت، “بۆچی ناتوانم وەک ئەو بم؟” بە نەرمی و بە ئەنقەست پرسیارەکە بگۆڕە. بپرسە: “هەنگاوی داهاتووم لەسەر ڕێبازی کەسێتی خۆم چییە؟”
ئەم پرسیارە بچووکە جیاوازییەکی گەورە دروست دەکات. سەرنجت لە "ئەوان"ەوە دەگۆڕێت بۆ “تۆ”، و دەتخاتە سەر ڕێگای کردار. تەرکیزکردن لەسەر ڕێگای کەسی خۆت هەر لێرەوە دەست پێدەکات: بەو هەڵبژاردنە بچووکانەی ڕۆژانە کە تەنها بۆ تۆیە.
هەنگاوی سێیەم: متمانەی ڕاستەقینە بە خۆت دروست بکە نەک بەراوردکردن
متمانە بەخۆبوون و بەراوردکردن پەیوەندییەکی وێرانکەریان هەیە. متمانە بەخۆبوونی ڕاستەقینە کاتێک گەشە دەکات کە متمانەمان بە تواناکانی خۆمان هەبێت نەک کاتێک خۆمان بە باشتر لەوانی تر ببینین. دەتوانن بەم ڕاهێنانە ئەمە بەهێزتر بکەن:
• هەموو شەوێک ٣ شت بنووسە کە ئەمڕۆ بە باشی ئەنجامتدا (تەنانەت ئەگەر زۆر بچووکیش بن).
• ئەم ڕاهێنانە مێشکت ڕادەهێنێت بۆ بینینی بەڵگەی خاڵە بەهێزەکانت نەک تەنها کەموکوڕیەکانت.
هەنگاوی چوارەم: دروستکردنی “ناوچەیەکی پارێزراو” بۆ مێشکت
ئەم زۆنە فەزایەکی دەروونییە کە بەراوردکردن لەگەڵ ئەوانی تر ڕێگەپێدراو نییە. دەتوانیت بەم شێوەیە دروستی بکەیت:
• کەمکردنەوەی هاتنە ژوورەوەی ژەهراوی: ئەو ئەکاونتانەی سۆشیال میدیا بسڕەوە یان بێدەنگیان بکە کە وا دەکەن هەست بە ناتەواوی بکەیت.
• زیادکردنی زانیاری بنیاتنەر: شوێن بۆ کتێب، پۆدکاست، یان کەسانێک بکەوە کە بیرت دەخەنەوە کە سەرنجت لەسەر گەشەکردنی خۆت بێت.
• دروستکردنی ڕێوڕەسمی بەیانیان: ٥ خولەکی یەکەمی ڕۆژەکەت بەسەر بەرە بەبێ ئەوەی مۆبایلەکەت بپشکنیت. بەڵکو بنووسە ئەمڕۆ دەتەوێت سەرنجت لەسەر چ لایەنێکی گەشتە کەسییەکەت بێت.
هەنگاوی پێنجەم: میهرەبانی، دژە ژەهری کۆتایی
کاتێک خۆت دەبینیتەوە جارێکی تر خۆت بەراورد دەکەیتەوە، میهرەبان بە لەگەڵ خۆت. بڵێ: “ئاساییە، مێشکم تەنها بە خوویەکی کۆنەوە مامەڵە دەکات، ئێستا با بگەڕێینەوە بۆ خۆمان.” ئەم میهرەبانییە سووڕی لۆمەکردن و دواتر بەراوردکردنی زیاتر دەشکێنێت.
لەبیرت بێت: تەرکیزکردن لەسەر خۆت بە مانای خۆپەرەستی نییە. واتە چاودێری باخچەی خۆت بکەیت، نەک بە درێژایی ڕۆژ چاوت لە باخچەی دراوسێکەت بێت. کاتێک سەرنجت لەسەر خاک و ڕووناکی و ئاودانی باخچەی خۆت بێت، خونچە ناوازەکانت وردە وردە دەبنە گوڵ. پاشان، هەست بە پێویستی ناکەیت بەردەوام سەردانی باخچەی کەسانی تر بکەیت چونکە چێژ لە سەیرکردنی گەشەکردنی باخچەی خۆت وەردەگریت.
کەی بەراوردکردن نیشانەی کێشەیەکی قووڵترە؟
لە کاتێکدا ڕاستە بەراوردکردنی خۆت بە کەسانی تر ڕەفتارێکی سروشتی مرۆڤە، بەڵام هەندێکجار تەنها نوکی شاخی سەهۆڵین نیشانەیە بۆ ئەوەی شتێکی قووڵتر ڕووبدات. وەک ئەوە وایە نیشانەی هەوکردنێکی بنەڕەتی بێت.
لەم بارودۆخانەدا بەراوردکردن ئیتر خوویەکی تێپەڕبوون نییە، بەڵکو نیشانەیەکی ئاگادارکردنەوەیە کە دەڵێت “لێرە برینێکی قووڵتر هەیە کە پێویستی بە سەرنجە.”
لێرەدا چەند نیشانەیەک دەخەینەڕوو کە ڕەنگە بەراوردکردن ڕەگ و ڕیشەی لە کێشەیەکی قووڵتردا هەبێت:
کاتێک بەراوردکردن بووەتە تاکە ڕێگەی تۆ بۆ هەڵسەنگاندنی خۆت.
ئەگەر تەنها کاتێک هەست بە بەها دەکەیت کە خۆت بە “باشتر” لە کەسانی تر دەبینیت، و هەست دەکەیت بەهاکەت کەم دەبێتەوە هەر کە کەسێکی تر دەبینیت سەرکەوتوو دەبێت، ئەمە نیشانەی تێکچوونی خۆبەگەورەزانینە. لەم حاڵەتەدا تۆ وەک خانوویەک وایی کە بناغەکانی لاوازە و بەردەوام پشت بە دیواری تەنیشتت دەبەستێت بۆ ئەوەی بە وەستانەوە بمێنێتەوە.
کاتێک بەراوردکردن ڕاتدەگرێت نەک پاڵنەرێک بێت بۆت.
بەراوردکردنی بنیاتنەر دەتوانێت پاڵنەر بێت (بۆ نموونە، “ئەو کردوویەتی، منیش دەتوانم فێر بم”). بەڵام ئەگەر بەراوردکردن بەردەوام پێت بڵێت، “هەرگیز وەک ئەو باش نابیت، کەواتە بۆچی هەوڵبدەیت؟” و ئیفلیجت دەکات و بێکردەوەت دەکات، لەوانەیە ڕەگ و ڕیشەی لە ترسێکی قووڵی شکست یان کامڵخوازێکی وێرانکەردا هەبێت. لەم حاڵەتەدا بەراوردکردن دەبێتە ئامرازێک بۆ ڕەوایەتیدان بە خۆکۆنتڕۆڵکردن و چەقبەستوویی.
کاتێک بەراوردکردن بووەتە گفتوگۆیەکی ناوخۆیی بەردەوام و بێزارکەر.
ئەگەر دەنگەکانی ناو سەرت بەردەوام حوکمدان و پێوانەکردن و بەراوردکردنن و تەنانەت لە ساتەوەختە بێدەنگ و تایبەتەکاندا نەتوانیت دایانبخەیت، ئەوە دەتوانێت نیشانەی دڵەڕاوکێی بەربڵاو یان بیرکردنەوەی وەسوەسەیی بێت. لەم حاڵەتەدا مێشکت گیرۆدەی لوپێکی خراپ و بێزارکەر دەبێت.
کاتێک بەراوردکردن پەیوەندییەکانتان ژەهراوی دەکات.
ئەگەر لەبری ئەوەی هەست بە دڵخۆشی بکەیت بۆ سەرکەوتنی هاوڕێیەک یان خۆشەویستەکەت، یەکسەر هەست بە هەڕەشە، ئیرەیی، یان ناڕەزایی بکەیت و ئەم هەستە ئینتیماکە لە پەیوەندییەکە دەربهێنێت، ئەوە نیشانەیەکی جدییە. لێرەدا بەراوردکردن چیتر گفتوگۆیەکی سادەی ناوخۆیی نییە، بەڵکو بووەتە چاویلکەیەک کە لە ڕێگەی ئەوداهەموو پەیوەندییەکان بە شێوەیەک هەڵە دەبینرێن و تێکدەچن، ئەمەش دەتوانێت ڕیشەی لە هەستی نائاسایی و ناڕەحەتیی قووڵ یان برین و ئەزموونە ئازاردەرەکانی ڕابردوو هەبێت.
کاتێک بەراوردکردن نیشانەی جەستەیی و دەروونی جددی لەگەڵدایە.
ئەگەر بازنەی بەراوردکردن لەگەڵ ئەم نیشانانەدا بوو، کاتی ئەوە هاتووە بە جددی وەریبگریت:
• تێکچوونی خەو (بیرکردنەوە و خەون بینین لە بەراوردکردن ڕێگری دەکات لە خەوتن)
• ئارەزووی خواردن دەگۆڕێت
• هێرشی دڵەڕاوکێ یان هەستکردن بە نائارامی بەردەوام
• لەدەستدانی ئارەزووی ئەو چالاکییانەی کە سەردەمانێک چێژبەخش بوون
• هەستکردن بە نا ئاسوودەی یان بێهیوایی بەردەوام
وەک چۆن درەختێک بە سێبەرەکەی نەک بە ڕەگ و میوەکەی دەپێورێت، بەهای تۆش ناوازەیە و بە پێوەرەکانی ناوەوەی خۆت دیاری دەکرێت.
بەراوردکردن ئەگەر بە ژیرانە ئەنجام بدرێت، دەتوانێت وەک نەخشەیەک کار بکات کە ڕێگا ئەگەرییەکان نیشان بدات، نەک فەرمانێک کە شوێنەکەت دیاری بکات. کلیلی ڕزگاری ئەوەیە کە ئەم ڕوانگەیە لە «باشتر بوون لەوانی تر» بۆ «باشتر بوون لەوەی دوێنێ بوویت»ە.
کاتێک سەرنجت لە بەراوردکاری دەرەکییەوە دەگۆڕیت بۆ گەشتی ناوخۆیی، بەراوردکردن چیتر بەرامبەرەکەت نییە، بەڵکو ڕاوێژکارێکە کە بیرت دەخەتەوە: ڕێگای گەشەکردن ڕەگەز نییە. گەشتێکی تاکەکەسییە کە تێیدا تاکە ڕکابەری ڕاستەقینە خودی ڕابردووتە.