سایکۆلۆژیای مامەڵەکردن چییە؟
سایکۆلۆژیای مامەڵەکردن (Trading Psychology) بریتییە لە باری دەروونی و هەستیاریی ترەیدەر لە کاتی بڕیاردان بۆ کڕین یان فرۆشتن لە بازاڕە داراییەکاندا. ئەم چەمکە باس لەوە دەکات کە چۆن هەستەکانی وەک ترس، چاوچنۆکی، ئومێد و پەشیمانی کار دەکەنە سەر شێوازی بیرکردنەوە و ڕەفتارمان لەناو چارتەکاندا.
زۆرجار دەوترێت سەرکەوتن لە فۆڕێکس و بازاڕەکاندا 80%ـی دەروونییە و تەنها 20%ـی پەیوەندی بە شیکاریی تەکنیکاڵ و فەندەمێنتالەوە هەیە. ئەگەر باشترین ستراتیژیت هەبێت بەڵام نەتوانیت کۆنترۆڵی دەروونت بکەیت، ناتوانیت لە درێژخایەندا قازانج بکەیت.
لێرەدا گرنگترین بنەماکانی سایکۆلۆژیای مامەڵەکردن دەخەینە ڕوو:
کۆنترۆڵکردنی چاوچنۆکی (Greed): بریتییە لە توانای وەستاندنی ئارەزووی دەوڵەمەندبوونی خێرا. چاوچنۆکی وادەکات قەبارەی مامەڵەکەت (Lot Size) لە توانای سەرمایەکەت گەورەتر بکەیت، یان چاوەڕێی قازانجی خەیاڵی بکەیت و ئامانجە دیاریکراوەکەت (Take Profit) پشتگوێ بخەیت تا بازاڕ پێچەوانە دەبێتەوە.
زاڵبوون بەسەر ترسدا (Fear): ترس لە بازاڕدا دوو جۆرە؛ یەکەمیان ترسی لەدەستدانی دەرفەتە (FOMO) کە وادەکات بەبێ پلان و لە کاتێکی هەڵەدا بچیتە ناو مامەڵەیەکەوە. دووەمیان ترسی لەدەستدانی پارەیە، کە وادەکات مامەڵەیەکی قازانجدابێت زۆر زوو دابخەیت پێش ئەوەی بگاتە ئامانجەکەی خۆی.
دوورکەوتنەوە لە تۆڵەسەندنەوە (Revenge Trading): کاتێک مامەڵەیەک بە زیان (Stop Loss) دادەخرێت، سایکۆلۆژیای دروست وادەکات ئەو زیانە قبوڵ بکەیت وەک بەشێک لە تێچووی کارەکە. بەڵام سایکۆلۆژیای لاواز وادەکات یەکسەر بە تووڕەیی و بێ شیکاری بچیتەوە ناو بازاڕ بۆ ئەوەی خێرا قەرەبووی زیانەکەت بکەیتەوە، کە زۆرجار دەبێتە هۆی سڕینەوەی تەواوی سەرمایەکە.
چۆن سایکۆلۆژیایەکی بەهێز بۆ ترەید دروست دەکەیت؟
دیسپلین و ئارامگری: تەنها لەو کاتانەدا بڕیار بدە کە تەواوی مەرجەکانی ستراتیژییەکەت جێبەجێ بوون، نەک لەبەر بێزاری یان حەزی بەردەوامیی مامەڵەکردن.
ڕیسک مەنەیجمێنتێکی توند: ئەگەر لە کاتی کراوەبوونی مامەڵەیەکدا ناتوانیت بە ئارامی بخەویت یان بەردەوام سەیری شاشەکە دەکەیت، واتە قەبارەی ڕیسکەکەت لە توانای دەروونییت گەورەترە.
بێلایەنیی هەستیاری: نابێت قازانج زۆر لەخۆباییت بکات و زیانیش تووشی خەمۆکیت بکات. پێویستە وەک ڕۆبۆتێک تەنها سەرنجت لەسەر جێبەجێکردنی پلانەکەت بێت.
